نرم افزارهای اولیه نماهای یکپارچه و خود مختاری را به کاربر ارایه
می کردند که در نتیجه تعامل کاربر و فراهم شدن ورودی ها ، پردازش بر
روی داده ها توسط بخش داخلی نما ها انجام میشد که در نهایت یا نمای
جدیدی به کاربر ارایه می شد و یا نمای قبلی بروز می شد.
درواقع نرم افزارها با هر میزان پیچیدگی بصورت بلوک پکپارچه ای از کد
نوشته می شد که برنامه نویسی ساختارمند سعی در شکستن آن به اجزاء
کارآمد و قابل استفاده مجدد می کرد. از طرفی واسط کاربر همچنان مجموعه
ای از نماهای خود مختار باقی می ماند که هرکدام مدیریت موقعیت ، ضبط
اعمال کاربر و تصمیم گیری مراحل بعدی کار را بعهده داشتند.
بنابراین کد ها شامل فراخوانی هایی از واسط کاربر به هسته مرکزی خود
می شدند و لذا وابستگی میان اجزاء مختلف ، انعطاف پذیری ، آزمایش
پذیری و در نتیجه نگهداری و مدیریت نرم افزار را عملا ناممکن می کرد.
جستجو برای یافتن مدل بهتری منجر به معرفی MVC شد.
با MVC سه بازیگر با نقش های مشخصی وارد میدان شدند. بعبارتی نرم
افزارها حداقل به به سه بخش مجزا تقسیم می شوند:
Model :که بیانگر آیتم ها ، اعمال و قوانینی است
که در محدوده موضوع نرم افزار با معنی هستند و همیچنین مسوولیت
نگهداری موقعیت کلی نرم افزار را نیز بعهده دارد و از هر مفهومی
وابسته به واسط کاربر جدا است.
View : که چگونگی ارایه دادن بخشی از مدل را در قالب عناصر
قابل نمایش واسط کاربر توصیف می کند و خالی از هرگونه منطقی
است.
Controller : درخواست های رسیده را بررسی کرده ، اعمالی را
روی مدل انجام می دهد و View| مناسبی را برای ارسال به کاربر ارایه می
کند.
MVC در سال 1979 میلادی توسط Trygve Reenskaug معرفی شد و گونه های متفاوتی برای آن
بوجود آمده و بررسی شده است که Stephen Walther در مقاله ای سیر تکاملی MVC را
شرح داده است.
آنچه امروزه مقبولیت دارد ، در واقع گونه تحت وب MVC می باشد که آن را
Model2 می نامند و برای
استفاده در JSP پیشنهاد شده است . این مدل بیشتر محبوبیت خود را مدیون
چهارچوب Struts است.
اما به هر حال تمام این گونه ها یک هدف اصلی را دنبال می کنند :
جدایی اهمیت ها (SoC).
SoC یکی از اصول اولیه و اساسی طراحی نرم افزار است که بکمک آن می
توان به مفاهیمی چون high cohesion و low coupling دسترسی پیدا کرد و
در 1974 توسط Edger W. Dijkstra در مقاله ای با نام On the Role of Scientific
Thought معرفی شده است. و آنچه در MVC بیشتر مورد توجه است جدایی
اهمیت ها در لایه نمایش می باشد.
MVC را می توان الگویی برای طراحی کل نرم افزار در نظر گرفت ولی در
واقع بیشترین فعالیت MVC بر روی View و Controller است و تنها به
Model ای برای کار بر روی داده های View نیاز دارد. بنابر این Model
می تواند لایه منطقی موجود و یا مجموعه ای از کلاسهای تعریف شده برای
دسترسی به الگوی MVC باشد .
برای یک نرم افزار ساده، پیاده سازی MVC بمفوم ایجاد View و
Controller های مورد نیاز بهمراه یک لایه منطقی تحت عنوان Model می
باشد. اما در حالت پیشرفته از MVC برای جداسازی اهمیت ها و رسیدن به
آزمایش پذیری در لایه نمایش استفاده می شود.
Model2: در Model2 جریان درخواست ها از پویشگر
مستقیما به یک ناظر اولیه که بعنوان جداکننده HTTP پیاده سازی می شود
و در ASP.NET به آن HTTP Module می گوییم میرسد. بعبارت دیگر واسط
کاربر Model2 ورودی های HTML را پیشنهاد می کند که بواسطه آنها لینکی
فراهم می شود و در نهایت یک ارسال HTTP رخ می دهد. ناظر اولیه در وب
سرور درخواست ها را ضبط کرده و مطابق ساختار URL آنها را بررسی می کند
و تصمیم می گیرد که کدام کنترلر MVC باید در برابر درخواست نمونه سازی
شود . بعد از شناسایی کنترلر ، فرمانی که روی مدل تاثیر می کذارد
فراخوانی می شود ، سپس کنترلر به ویو فرمان می دهد تا HTML مناسب را
تولید کند و View اطلاعات دقیق را بطور مستقیم از کنترلر می گیرد و
خروجی به ناظر اولیه فرستاده می شود تا به پویشگر ارسال شود.
ASP .NET MVC :
Asp.net mvc بخشی ار چهار چوب Asp .NET است که توسط Microsoft برای
پیاده سازی نرم افزارهای مبتنی بر وب با الگوی MVC طراحی شده
است.
Asp .net mvc اولین و تنها انتخاب برای پیاده سازی الگوی MVC تحت
چهارچوب .net نیست ، به عنوان مثال می توان به Ruby on Rails و
monorail اشاره کرد.
با استفاده از Asp .net mvc تمام مزایای الگوی Model2 MVC را
خواهید داشت و از آنجایی که ASP .Net MVC بخشی از ASP .NET است لذا
تمام قابلیت های Asp.net مانند caching ، session state ، security و
دیگر امکانات وابسته را نیز در اختیار خواهیم داشت.
پایه های ASP .net MVC :
Routing :
موتور Routing یکی از قسمت های ASP .NET MVC نیست و در واقع بخشی از
چهارچوب .net 3.5 sp1 می باشد و اولین قسمتی است که توسط درخواست های
ارسالی از جانب پویشگر هدف قرار می گیرد و هدف آن استخراج اطلاعات
مورد نیاز از URL و هدایت تمام درخواستهای واصله به handler صحیح (که
در اینحالت MvcHandler است) می باشد. برای برآورده کردن این مهم موتور
Routing را باید بگونه ای تنظیم کرد که بداند چگونه باید اطلاعات را
از URL استخراج کند. این تنظیمات در متد RegisterRoutes در فایل
Global.asax انجام می شود.
Model
ASP .NET MVC قرارداد خاصی برای Model وضع نمی کند. در نگاه اول Model
تنها پوشه ای است که اصولا تمام کلاس های مورد نیاز برای برقراری
ارتباط با لایه منطقی و یا لایه خدمات را در آن قرار می دهیم. این
مفهوم می تواند مطابق میل شما شکل گیرد ، می تواند مدل تولید شده توسط
LINQ 2 SQL ، Entity Framework ، Nhibernate و یا هرچیز دیگری که
اطلاعات مورد نیاز برای ارایه View را در اختیار قرار دهد باشد.
Controller :
یک Controller درواقع کلاسی است که از کلاس پایه Controllers در ASP
.NET MVC ارث بری شده است و نام آن همواره باید به واژه Controller
ختم شود و اصولا در پوشه ای که به همین نام منظور شده است قرار گیرد.
فعالیت اصلی در واقع توسط متدهای درورنی این کلاس انجام می شود که
آنها را Action Method می خوانیم و بکمک موتور Routing هر URL به یکی
از این متد ها اشاره دارد.
Action Method :
همانطور که گفته شد یک Action Method چیزی نیست مگر متدی Public درون
یک کلاس Controller که معمولا خروجی ای از نوع ActionResult دارد و
تعدادی پارامتر دلخواه که در درخواست HTTP ذکر شده اند را دریافت می
کند. علاوه بر این جدول ViewData نیز که بمنظور ذخیره متغیرهای مورد
نیاز View می باشد نیز از طریق شیئ ActionResult به View ارسال می
شود.
View :
در MVC این آیتم ( View ) باید تا حد امکان گنگ ، محقر و منفعل باشد.
View تنها باید به ترسیم واسطی برای نمایش بکاربر اهمیت دهد. بطور
ایده آل هرچیزی فرای ترسیم گرافیکی باید از View خارج شده و در Model
یا Controller قرار گیرد. در ASP .NET MVC در حالت پیش فرض View یک
فایل .aspx می باشد (بدون code-behind) که شامل HTML و دستورات server
side درون خط مانند asp کلاسک می باشد که اطلاعاتی را که از طریق
ViewData به آن ارسال شده است را پردازش می کند.
HTML Helper :
شما ممکن است علاقه ای به نوشتن کدهای HTML نداشته باشید . برای حل
این مشکل و همچنین بمنظور اتصال اطلاعات ارسالی از Controller ،
چهارچوب ASP.NET MVC شامل متدهایی است که تحت عنوان HtmlHelpers
شناخته می شوند.
منابع مفید (ASP.NET MVC):